جزیره کیش، نگین فیروزهای خلیج فارس، تنها به مراکز خرید مدرن و سواحل رویایی اش شهرت ندارد. در گوشه و کنار این جزیره زیبا، آثار تاریخی ارزشمندی به جای مانده که هر کدام روایتگر بخشی از تاریخ پر فراز و نشیب این منطقه از ایران زمین هستند. اگر به دنبال سفری متفاوت و ترکیب تفریحات ساحلی با بازدید از اماکن تاریخی هستید، این راهنما مخصوص شماست. در این مقاله، با کاملترین اطلاعات، آدرسها و نکات بازدید از تاریخیترین جاهای دیدنی کیش آشنا خواهید شد.
شهر باستانی حریره؛ شکوه تجارت در خلیج فارس
تاریخچه و قدمت
شهر باستانی حریره، بدون شک مهمترین مکان تاریخی جزیره کیش است. این شهر که در شمال جزیره کیش واقع شده، یادگار دوران شکوفایی تجاری این منطقه از سدههای چهارم تا دهم هجری قمری (حدود ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ سال پیش) میباشد. حریره پس از ویرانی بندر تجاری سیراف در قرن چهارم هجری، توسط بازرگانان سیرافی بنا شد و به مدت ۵۰۰ سال به عنوان یکی از مهمترین مراکز تجارت و ارتباطی بین ایران، هند و چین به شمار میرفت.
این شهر باستانی با وسعتی حدود ۱۲۰ هکتار، یکی از بزرگترین محوطههای تاریخی ایران به شمار میرود.
بخشهای مختلف شهر باستانی حریره
کاوشهای باستانشناسی در این محوطه، بخشهای مهم و جالبی را نمایان ساخته است:
خانه اعیانی
این عمارت ۳۰۰ متری، یادآور خانههای سنتی و قدیمی در شهرهایی چون یزد، اصفهان و کاشان است. کشف کاشیهای ستارهای شکل لعابدار در این بنا که زینتبخش بناهای مهم دوره ایلخانی بوده، نشاندهنده تعلق آن به یکی از ثروتمندترین افراد شهر بوده است.
مسجد جامع حریره
این مسجد با وسعت ۲۰۰۰ متر مربع و معماری سلجوقی، یکی از مهمترین بناهای شهر بوده و علاوه بر کاربری مذهبی، محلی برای استراحت تجار نیز به شمار میرفته است.
حمام تاریخی
حمام شهر حریره با مساحت تقریبی ۵۰۰ متر مربع، یکی از قدیمیترین حمامهای ایرانی است که در کاوشهای باستانشناسی کشف شده است. این حمام دارای بخشهای مختلفی مانند سربینه، گرمخانه، خزینه و تون بوده و در دو دوره ایلخانی و تیموری مورد استفاده قرار گرفته است.
کارگاههای صنعتی
در مجاورت ساحل، بقایای کارگاههای صنعتی از جمله کارگاه شیشهگری و شیرهگیری خرما کشف شده که نشان از رونق صنعت و تجارت در آن دوران دارد.
تاسیسات آبی
مجموعهای از آبانبارها و قناتها، آب مورد نیاز ساکنین شهر را تامین میکرده است.
اطلاعات بازدید
آدرس: استان هرمزگان، جزیره کیش، بلوار میرمهنا، بلوار المپیک، میدان حریره، خیابان کرانه
ساعت بازدید: همهروزه از ساعت ۱۰ صبح تا ۲۲ (۱۰ شب)
هزینه بلیط: رایگان
شهر زیرزمینی کاریز؛ معماری اعجابانگیز زیر سطح جزیره
قدمت و ویژگیهای منحصربهفرد
شهر زیرزمینی کاریز که با نام قنات کیش نیز شناخته میشود، یکی از شگفتانگیزترین و تاریخیترین جاذبههای کیش است. این قنات با قدمتی بیش از ۲۵۰۰ سال، در عمق ۱۶ متری زمین و در دل لایهای از سنگهای مرجانی و صدفی به نام “گل مارن” حفر شده است. آنچه این مکان را در جهان بینظیر کرده، سقف پوشیده از صدفها، مرجانها و فسیلهای دریایی است که قدمت برخی از آنها به میلیونها سال پیش بازمیگردد.
این مجموعه که توسط بخش خصوصی احیا و بازسازی شده، به عنوان یک مجموعه فرهنگی-سیاحتی با مساحت ۱۰۰۰۰ متر مربع مورد بهرهبرداری قرار گرفته است.
بخشهای دیدنی مجموعه
تالارهای زیرزمینی
میتوانید در این تالارها قدم بزنید و از معماری منحصربهفرد و هوای خنک و مطبوع آن در تمام فصول سال لذت ببرید.
مسجد مرجانی
این مسجد که در دل قنات ساخته شده، تنها مسجد مرجانی جهان است و سقف آن مملو از سنگوارههای دریایی است.
موزه خلیج فارس
در این موزه، اسناد و مدارک تاریخی ارزشمندی درباره خلیج فارس به نمایش گذاشته شده است.
بازارچه سنتی
در این بازارچه میتوانید صنایع دستی و سوغاتیهای متنوعی از نقاط مختلف ایران را تهیه کنید.
اطلاعات بازدید
آدرس: جزیره کیش، بلوار المپیک، جنب مجموعه ورزشی المپیک و شهر باستانی حریره
هزینه بلیط: این مجموعه برای بازدید نیاز به تهیه بلیط دارد.
کشتی یونانی؛ نماد غمانگیز و تماشایی کیش
داستان به گل نشستن
کشتی یونانی، یکی از معروفترین نمادهای جزیره کیش است. این کشتی باری که با نام اصلی “امپایر ترومپت” در سال ۱۹۴۳ میلادی در اسکاتلند ساخته شد، سرانجام در روز ۴ مرداد سال ۱۳۴۵ در نزدیکی ساحل روستای باغو در غرب جزیره کیش به گل نشست. این کشتی ۱۳۶ متری که آخرین مالک آن یک یونانی بود، برای همیشه در همین نقطه ماندگار شد و امروزه به یکی از پربازدیدترین جاهای دیدنی کیش تبدیل شده است.
دلیل اصلی به گل نشستن این کشتی همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است. برخی علت را مهآلود بودن هوا و نبود فانوس دریایی میدانند و برخی دیگر آن را به دریافت حق بیمه بالا توسط مالک کشتی مرتبط میدانند.
چرا کشتی یونانی محبوب است؟
محبوبیت کشتی یونانی فراتر از یک لاشه کشتی قدیمی است. این مکان به ویژه در زمان غروب آفتاب به یکی از رمانتیکترین و چشمنوازترین نقاط کیش تبدیل میشود. تماشای قرص خورشید که آرام آرام پشت بدنه زنگزده کشتی در آبهای نیلگون خلیج فارس فرو میرود، منظرهای فراموشنشدنی را خلق میکند.
نکته مهم: متأسفانه به دلیل فرسودگی شدید و عدم ترمیم، این کشتی در سالهای اخیر دچار تخریب گسترده شده و بخشهای زیادی از آن فرو ریخته است. بنابراین، اگر قصد دیدن این جاذبه تاریخی را دارید، بهتر در سفر نزدیک خود به کیش، بازدید از آن را در اولویت قرار دهید.
اطلاعات بازدید
آدرس: جنوب غربی جزیره کیش، خیابان غروب کیش، میدان غروب، پارک ساحلی کشتی یونانی
ساعت بازدید: ۲۴ ساعته
هزینه بازدید: رایگان
قلعه جنی؛ افسانهها و رمز و رازها
تاریخچه و علت نامگذاری
در نزدیکی کشتی یونانی، بنای مرموزی خودنمایی میکند که به قلعه جنی شهرت دارد. این قلعه مستطیلی شکل با دو برج، در گذشته محل استقرار سربازان و درجهداران ژاندارمری بوده است. اما پس از پیدا شدن اجساد چهار سرباز در شرایط مرموز، شایعات و افسانههای محلی درباره وجود اجنه در این مکان قوت گرفت و به تدریج کسی حاضر به خدمت در آن نشد. همین داستانهای عجیب، نام قلعه جنی را بر این بنا گذاشته و آن را به یکی از مکانهای دیدنی و پر رمز و راز کیش تبدیل کرده است.
اطلاعات بازدید
آدرس: جزیره کیش، جاده جهان، نرسیده به کشتی یونانی
ساعت بازدید: شبانهروزی
هزینه بازدید: رایگان
دیگر جاذبههای تاریخی کیش
علاوه بر مکانهای فوق، جزیره کیش نقاط تاریخی دیگری نیز دارد که دیدن آنها خالی از لطف نیست:
پایاب (آبانبار) کیش
این مکان که با قدمت ۲۰۰۰ ساله در کنار یک قنات قدیمی ساخته شده، پس از بازسازی به فضایی خنک و دیدنی برای گردشگران تبدیل شده است.
درخت سبز (انجیر معابد)
این درخت کهنسال با قدمتی حدود ۶۰۰ سال، در شمال جزیره کیش و نزدیک به آبانبار واقع شده است. بسیاری از مردم محلی برای آن تقدس قائل هستند و با گره زدن پارچهای به شاخههایش، آرزو میکنند.
روستای باغو
این روستای قدیمی در جنوب غربی کیش، با بافت سنتی و مسجد تاریخی خود که قدمت آن به سال ۹۸۱ هجری قمری بازمیگردد، تلفیق زیبایی از تاریخ و طبیعت را به نمایش میگذارد.
نکات طلایی برای بازدید از اماکن تاریخی کیش
۱. بهترین زمان بازدید: برای جلوگیری از گرمازدگی، بازدید از مکانهای تاریخی مانند شهر حریره را به ساعات عصر و نزدیک به غروب موکول کنید. برای کشتی یونانی، حتماً یک ساعت قبل از غروب آفتاب در محل حاضر شوید.
۲. حفظ آثار تاریخی: هنگام بازدید از محوطههای باستانی مانند شهر حریره، از کندن دیوارها و یادگاری نوشتن خودداری کنید تا این میراث ارزشمند برای آیندگان حفظ شود.
۳. لوازم مورد نیاز: کفش مناسب پیادهروی، کلاه آفتابی، عینک آفتابی و آب آشامیدنی کافی به همراه داشته باشید.
۴. ترکیب بازدیدها: با توجه به نزدیکی شهر حریره و شهر زیرزمینی کاریز، میتوانید بازدید از این دو مکان تاریخی را در یک نوبت ترکیب کنید. همچنین قلعه جنی و کشتی یونانی در نزدیکی یکدیگر قرار دارند.
سوالات متداول
۱. قدمت شهر باستانی حریره چقدر است؟
قدمت شهر حریره به حدود ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ سال پیش (سدههای چهارم تا دهم هجری قمری) بازمیگردد.
۲. هزینه ورودی اماکن تاریخی کیش چقدر است؟
اکثر اماکن تاریخی معرفی شده مانند شهر حریره، کشتی یونانی و قلعه جنی، رایگان هستند. مجموعه شهر زیرزمینی کاریز برای بازدید نیاز به تهیه بلیط دارد.
۳. کشتی یونانی کجاست؟
کشتی یونانی در جنوب غربی جزیره کیش، خیابان غروب کیش، میدان غروب و در پارک ساحلی کشتی یونانی واقع شده است.
۴. آیا شهر زیرزمینی کاریز همان قنات است؟
بله، کاریز همان قنات است و این شهر زیرزمینی در مسیر و اطراف این قنات ۲۵۰۰ ساله ساخته شده است.
۵. آیا بازدید از این مکانها در شب هم امکانپذیر است؟
کشتی یونانی و قلعه جنی به صورت ۲۴ ساعته قابل بازدید هستند. اما شهر حریره تا ساعت ۱۰ شب و شهر زیرزمینی کاریز نیز تا ساعت مشخصی (معمولاً عصر) دایر هستند.
نتیجهگیری
جزیره کیش تنها یک مقصد برای خرید و تفریحات ساحلی نیست، بلکه گنجینهای از تاریخ و فرهنگ این مرز و بوم را در خود جای داده است. از شکوه و عظمت شهر باستانی حریره و معماری حیرتانگیز شهر زیرزمینی کاریز گرفته تا رمز و راز قلعه جنی و غروب رویایی کشتی یونانی، هر کدام از این مکانها میتوانند سفری خاطرهانگیز و پر از تجربههای نو را برای شما رقم بزنند. در سفر بعدی خود به کیش، حتماً زمانی را به بازدید از این جاهای تاریخی و دیدنی اختصاص دهید تا با جنبههای کمتر دیده شده این جزیره زیبا آشنا شوید.
